Noua antscheva igl tschiel?
da Michelle Pinnow
translaziùn an sutsilvan: Barbara Riesch

Jou veva sis ons, cur ca mia mama e morta. Mieus bab geva ca la malzogna sanumni canzer. Igls miedis ân betga ple savieu far anzatge par ella. Las sias dalurs earan viers la fegn aschi gràndas c’ella pardeva savens la schientscha. Mieus bab eara aschi despero c’el e fugieu an la sia lavur a vagneva me a tgea par durmir ad ear quegl betg adigna. El careztgeava propi mia mama, gest parquegl savev’el betga vurdar tier, co que carstgàn, c’eara egn’ea mia mama, vagneva stanschanto plànsieu da temas, da quitos a da dalurs. Jou ve betga capieu, cur c’igl bab e vagnieu egn gi a tgea ad â getg: «Catrina, la mama va uss an tschiel, tei stos ànc gir tut tgearign adia ad ella, alura â ella siir plascher!» El mi veva tschifo pigl bratsch cun larmas agls îls ad â gnànc bado c’el fageva mal a mei. Jou ve amparo: «Cura vean ella alura puspe, bab?» El e sto sei, â vurdo sen me cun seas îls bletschs ad e scarpitschieu ord la tgombra. Jou ve udieu a spluntanar gl’esch tgombra. Parquegl ca jou saveva betga tge c’jou vegi fatg falo, ve jou giujieu anavànt cun las mias popas.
La mama eara gea gî betga ple tier nus a tgea, igl bab veva declaro a mei, ca nus saveian betga gurir quella malzogna me cun te a biscotg a ca nus duvreian agid. Quegl ve jou capieu, parquegl ca la mama â ear stuieu dar a mei, cur c’jou eara malsàna, sirup da tuss amar, scha te a biscotg tanschevan betga par cumbater la gripa. Dantànt - partge c’ella â stuieu ir parve da quegl an egn spital, quegl capeva jou betg. Igl bab a jou navan mintga gi an que spital par visitar la mama. Jou veva betga bugent quegl, i tufava teribel liaint a las dunas an quels scussals alvs mi fagevan tema. A mei parev’igl, sco scha que sirup da tuss spezial ca vagneva survieu là, gidass anzuma betg a la mama. Cun mintga gi parev’ella ple a ple flevla a sbleha. Pigl solit eara ella megnia stàncla par saver gir «Bùn gi» a mei ad ascheia saseva igl bab semplameing me sper igl sieus litg. El bargeva mintg’ea. Jou fugeva an quellas minutas adigna an egn cantùn, igl qual jou numnava igl «cantùn sainza larmas». Que cantùn eara numnadameing igl sul liac an la tgombra da la mama c’eara siir da las larmas digl bab. 
La tgombra eara andrizada a moda fetg stgarsa: egn litg, egna meseta da notg, egna stgafa da vastgadira, tut an la madema tresta calur alva sco igls zulers, igls scussals digls miedis, l’antrada. Igl bab e sasieu zirca egna meas’ura sper igl litg da la mama, ad igl pareva sco sch’el vess gea dagî amblido me, qua â la mama standieu or igl màn ad â suspiro: «Catrina…jou vont…» Ella â suspiro curtameing ad â fiers vei a nà igl sieus tgieu, sco scha quegl livgess igl sieus mal. Targinànd ve jou amparo: «Mama, mo noua vas tei alura?»
Ella â tratg igls leavzs, ascheia sco me carstgàns cun enormas dalurs san trer els, cur c’els amprovan da simular egn rir. «Catrina…mia tgeara Catrina…», cun mintga pled c’ella geva vagneva la sia vusch ple a ple flevla, antocen c’igls seas leavzs samuantavan me ple sainza tùn. Mieus bab â observo quella szena tut trest, â prieu me pigl màn ad â scutino: «Via Catrina! La mama vut ussa durmir.» Igl bab â tratg me tigl esch ad â getg lior agl zuler: «Catrina! La mama va lientsch, lientsch davent…prest e ella…ella betga ple qua tier nus, ella riva dantànt an egn liac, noua c’igl e meli geadas ple bi ca qua.»
Jou ve vurdo sen el sainza capientscha, jou capeva betga tge c’el manageava cun «egn liac noua c’igl e meli geadas ple bi ca qua». Jou gli ve amparo ad el â raspundieu: «Igl tschiel, Catrina, igl tschiel.» «Bab, noua e quegl, igl tschiel?» «Igl tschiel antscheva agl liac igl ple magnific c’igl carstgàn sa anzuma s’imaginar a va anavànt antocen a la cumplagna beadientscha», â el raspundieu dascus.
«Tge e’gl, sch’igl ple bel liac c’jou se s’imaginar e tier la mama?» Jou ve vurdo agls îls ad el, mo jou saveva c’el vigni betg a raspunder la mi’amparada, ad ascheia ve jou getg nut.
Suainter quella visita stgev’jou betga ple ir cugl bab cur c’el nava a visitar la mama. El manageava ca jou agiteschi megna fetg ella, a ca quegl fetschi vagnir mender igl sieus stadi. Jou capeva betg, tge c’el manageava cun «stadi», Dieus saveva dantànt, ca jou capeva betga blear da quegl c’igls carschieus raquintavan.
Mintgatànt nava igl bab semplameng an la sia tgombra a cridava, el sarava gl’esch a stupava vata an la rusna-clav, par ca jou setgi betga vaser el ascheia, mintgatànt dantànt tartgeav’jou, ca d’udir el segi mender ca da vaser el.
Alura e igl gi rivo, cur ca jou ve savieu bagliafar la davos’ea cun la mama. Igl pluveva ad igl vent schivlava tras las veias a las giassas. Igl bab veva tratg aint a mei egn manti da plievgia melen ad jou tartgeava ca jou vezi or sco egn sulegl targlischànt.
Quegl mi fageva loscha, ad jou salegrava da mussar a la mama sco jou vezi or. Jou ve tschifo tema cur ca jou ve vieu ella agl sieus litg. Eara quegl mia mama? Quella ca mi ninava an la sien cur c’jou veva tema da spierts sut igl mieus litg? Quella ca mi svaglieava mievlameing la damàn cun egn betsch bletsch segl vainter, ascheia ca nus amaduas stuevan rir? Eara quegl mia mama? Quella duna eastra an que litg â standieu or igl màn ad igl bab â stumplo vei me tier ella. «Catrina, tei sas ca tia mama â fetg bugent te?» «Ea, mama», ve jou murmagnieu dascus a ristgeava betga da vurdar agls îls ad ella. «Tgeara, jou vont uss an tschiel ad jou vignt a meter aint egn bùn pled tier igl tgear Dieu par la mia pintga buaba lumpaza.» Jou ve bado c’ella vagneva adigna ple a ple flevla, la vusch ple a ple dascusa ad ella â saro igls îls. Jou ve bado c’ella mureva: «Mama, noua antscheva igl tschiel?», ve jou clamo. Jou ve adigna ad adigna puspe repetieu: «Mama, noua antscheva igl tschiel?»

funtàna: ord: Mittendrin und hoch hinaus, Schulverlag plus AG © Michelle Pinnow, Ehrendingen