Giachen
da Renate Welsh
translaziùn an sutsilvan: Barbara Riesch

A tgea
Gea dalientsch â l’Anna vieu c’igl Giachen eara segl balcùn. Igl pusal da la sutga cun rodas tanscheva lientsch sur la balustrada or. 
“Hallo Anna!” La mama â ambratscho ella. “Bien ca tei es qua. Jou sto ànc speart far las cumpras.”
“De jou ir?”
“Na, jou sund leada sch’jou se ànc ir egn peer pass. El e sto fetg malruassevel, jou creg ca tei âs mantgieu ad el.”
L’Anna e ida or segl balcùn. Igl mantùn digl Giachen palandava giou, la sia buca eara avierta. Ella â ulzo igl sieus tgieu ad â puso el ancùnter igl pusal. El â vurdo tut targliaschànt sen ella. “Jou sund stada tier igl tat”, â ella raquinto ad el. “Nus vagn fatg egn’excursiùn a Samos, quegl e egn’insla an Grezia. Igl eara fetg tgòld là. Jou sund ànc tut sedantada. Âs tei ear set?”
Ella e ida par dus magiels, â do agl Giachen igl sieus suc cugl tschadùn. Tres geadas â el, ord spir plascher da puspe vaser ella, pitgieu or da màn ad ella igl tschadùn. 
“De jou sunar avànt anzatge a tgei? Que nov toc vean a plascher a tgei, jou se dantànt ànc betga bagn el.”
Ella â curvato las sias tgombas cun egna curveia, mo â alura dezidieu da ple bugent stuschar el an tgombra. Igl eara gea pulit frestg ordafora. A tier el davantava mintga pintg dafred egn problem. El saveva gea betga far giou mutschegna, saveva betga zuflar cur c’ign schubargeava igl nas ad el, saveva betga tusser andretg. Mintga dafred manava ad atatgas da stainscher.
Igl Giachen â ris cur ca l’Anna â pacato or la flauta. “Ussa me tearla. Quegl e egn toc da sòlt. Vigliaduiras, sch’ign sùna dantànt andretg el, alura tùn’igl sco nov.” Ella â prieu sei la flauta, â vieu c’igl Giachen veva pears la sia popa. Quella duvrava el, schiglio safageva el mal cur c’el veva igls seas gramflis. An la sutga cun rodas eara ella betg, sut la sutga cun rodas ear betg. Forza segl balcùn? El veva gea ànc ella cur ca l’Anna eara vagnida.
Ella â ampruvo da schmatgear ad el egn pintg tgàn da tela ainta màn. El â tratg egna ghigna ad â antschiet a bargir. L’Anna â tschartgieu anavànt, la popa saveva gea betg easser svanida. Trànter igls vascheals da flurs? Ella â schizund furitgieu agl canaster cugls clupers, schabagn c’igl eara betga probabel ca la popa segi sgulada segl siantader da laschiva. Par ordinari saveva igl Giachen gnànc schar liber, cur c’el veva anzatge ainta màn.
L’Anna â scurlato or la curveia. Là eara la popa da tela, bugneada digl suar. Igl Giachen eara cuntaint.
“Ussa tearla.” Igl e ieu gnànc aschi mal, me igls quater davos tacts, quels earan megna plàns. Sco tier egna stgatla da musica, cur ca la plema â betga ple tensiùn. Ella â repetieu la finiziùn, tres geadas, quater geadas, alura gl’antier toc.
La mama e rivada, l’Anna veva gnànc udieu ella, davo ella steva igl bab. Els stuevan ver s’antupo sen veia. Igl Giachen â ris viers igls geniturs.
“An diesch minutas savainsa magliear”, â la mama getg ad â savieult viers igl bab. “Fas tei dantànt sétg agl Giachen? A mei fa igl dies puspe aschi mal oz.” Davent d’egn peer eandas veva la mama dificultads cugl dies. L’Anna â savens traplo ella, co ella mateva, cun far grimassas da las dalurs, igls màns segl dies. Igl Giachen eara blear megna greav par ella. Igl bab â ulzo igl Giachen ord la sutga cun rodas, â purto el agl bogn ad â lavo el. L’Anna â purto piezs frestgs.
“Far la barba stuessas ear puspe egn’ea”, â igl bab getg agl Giachen. “Tei vezas or sco egn pirat.” 
Durànt la tschagna ân igls geniturs amparo:
“Co e’gl sto tier igl tat?”
“Bi”, â l’Anna getg.
“Tge vez fatg?”
“Nus eassan ieus a spass, sen la pastira. Igl dat schon pintgs tschuts.”
Da l’excursiùn a Samos raquenta l’Anna betg. Quegl eara egn secret trànter ella ad igl tat. Ad igl Giachen natiralmeing.
“El vean puschmàn, sch’igl e andretg a vus, â el getg.”
La mama â suris. “Sco sch’el savess betg exact ca quegl e andretg a nus! Digl rest, Anna, an duas eandas e igl tieus aniversari. Tei stuessas plànsieu ponderar tgi ca tei vol anvidar.”
L’Anna â do igl tgieu, schabagn c’ella saveva gea ussa c’ella vigli anvidar nign. Quels da la sia classa fagevan tuts sei grànds îls cur c’els vasevan igl Giachen. Vurdavan pitgiv sen el near vurdavan davent, ad amadus eara tutegna nosch. Na, ella leva nign da quels qua a tgea. Propi betg.

Santupada agl tren
Egna duna giuvna e antrada cun egn unfànt sen bratsch ad e sasida giou visavi l’Anna. La duna surieva, quegl santeva l’Anna ple ca quegl c’ella vaseva egl.
Tutanegna â l’Anna santieu egn fearm stosch.
“Pardùna”, â la duna getg.
L’Anna â do digl tgieu ad â murmagnieu: “Quegl fa gea nut.” Per ussa â ella remartgieu igl unfànt. La sia bratscha a las sias tgombas palandavan, la sia buca eara avierta sco quella digl Giachen, el veva la madema iglieada. Igl sieus tgieu vagneva ple stretg senzum. Ussa en tgombas a bratscha vagnidas stabgias ad ân antschiet a sazacuder. La giuvna duna â tanieu fearm igl unfànt, â scutino anzatge.
La duna ca saseva sper ella â rafo igl sieus manti, e stada sei ad â mido tier egn sez ple davànt agl vagùn.
Igl unfànt zapigneava. La duna giuvna taneva egn màn luc anturn las duas tgombas, prùnta da tschifar imediat an cass ca las tgombas rumpessan or. L’Anna leva gir c’ella degi betga far quitos parve dad ella, vagneva dantànt betga d’earver la buca.
Igl unfànt sgnuflava.
La duna giuvna e stada sei, la sia tastga e sglischeada da la sia spatla. L’Anna â ulzo sei la tastga ad â spero instàntameing c’igl sieus rir vezi betg or sco egna grimassa.
Strusch ca la duna giuvna eara sortida ân igls passaschiers antschiet a bagliafar.
“Poveret, jou se gnànc vurdar vei cur ca jou vez anzatge ascheia.”
“Quella â da basegns da safitar da tala maniera! Cun aschei’egn unfànt dat ign tutegna betga sei blau las ùnglas.”
“Sund jou cuntainta ca mia feglia mi â betga cumpagnieu, atgnameing lev’ella schon, dantànt alura â ella dezidieu oter. Ella e an sprànza, a tgissà, sch’ella veza da quegl...”
“Jou nass mai cun aschei’egn unfànt sen veia, quegl san ign gea betga far cun la glieud.” 
L’Anna leva taner saro las ureglias, mo ella saseva là tut marva, a las frasas schlupageavan anavànt:
“Tge â aschei’egn unfànt anzuma da la sia veta?”
“Irespunsabel e quegl c’igls miedis fan oziglgi, ple bòld fuss aschei’egn pover vearm semplameing mort.”
“Dantànt egna tgossa ston ign gir, ella eara tgeara cugl unfànt.”
L’Anna e stada sei, â saplazo sper igl esch ad â vurdo da faneastra or. Ànc egna farmada. Egna duna cun fatscha amitgevla a vestas cotschnas sco mela â getg: “Sprànza â Nossegner capientscha a cloma bagnspeart tier el igl unfànt.” L’Anna veva igl santimaint ca tuts vardian pitgiv sen ella. Finalmeing la sia staziùn. Ella e curida l’antiera veia a tgea, â survagnieu furadas an las costas, e curida anavànt, persequitada da la tema c’igl segi capito anzatge cugl Giachen, parquegl c’ella veva betga samess aint par el.

funtàna: autura: Renate Welsh

La redacziùn a la tgea editura ân sastanto dad eruir a da dumandar tut igls dretgs d'utilisaziùn pigls maletgs ad igls texts. Scha nus vessan survasieu anzatge a vessan tras quegl violo dretgs d’autur, vean la tgea editura a bunifitgear quels tanor las cunvegnas usitadas, sch’igl dat egn’anunztga da pratensiùns giustifitgeadas.