Co las muntognas en vagnidas an Svizra
da Franz Hohler
translaziùn an sutsilvan: Barbara Riesch

Ple bòld eara la Svizra egn digls ple planivs pajis digl mund. Bagn eara gl’antier pajis plagn da sutgeras a runals, quels manavan dantànt tut adretgor. Las staziùns da muntogna earan betga ple òltas ca las staziùns da val a scha la glieud sortiva savevan els betga propi tge far.
«Ign veza ear betga ple lientsch aqua», gevan els a turnavan tut iritos. Skis a schlieusets ân els mess aintadem lur tschalers.
«Quegl ca mànca a nus», gevan els l’egn a l’oter, «en las muntognas.»
Egn beal gi dantànt e egn inteligent Svizer viando an Holanda. Matter veva el num, Benedikt Matter.
Quegl c’el â vieu là, igl â faszino. Gl’antier pajis eara plagn da muntognas, igl veva dantànt ni skis ni schlieusets, ad anzuma nignas sutgeras a runals. Gl’unviern navan igls Holandes a pe sen las pezas curvatadas cun nev a schlifrageavan puspe angiou cun lur pantoflas da len. Mo suainter curt tains vevan els avunda. Las pantoflas s’amplanevan speart cun nev a lur pes vagnevan bletschs.
«Igl e aschi stantus», gevan igls Holandes l’egn a l’oter. «Quegl ca nus mànca qua e teara planiva.»
Igl Benedikt Matter â gizo las ureglias. «Tge fagessas vus alura cun la teara planiva?» ampeara el igls Holandes.
«Plantar tulipanas!» ân els imediat clamo, «quegl dat betga blear da far!»
«Quegl cunstat», â igl Benedikt Matter getg, «an Svizra dat igl bunameing me tulipanas. Nus savagn strusch ple noua ir cun quellas.»
Qua ân igls Holandes dezidieu da baratar lur muntognas cun las tulipanas digls Svizers.
Igls Svizers ân ussa antschiet a pacatar tut lur tschigolas da tulipanas an cestas par tarmeter an la Holanda.
Cun las muntognas eara quegl ampo ple greav.
Qua saragorda igl Benedikt Matter da que vigl proverbi «La cardientscha po spustar muntognas».
«Nus stuagn me crer vedlànder», â el getg, «alura gartegia quegl ear.»
Senaquegl en tut igls Svizers ad igls Holandes ieus egn beal gi an baselgia ad ân cartieu fetg ca las muntognas da la Holanda vignian an Svizra, a varda qua, an la Holanda â’gl sgriztgieu a sfratgieu, egna muntogna suainter l’otra sasdrapa davent da la teara, sgola antocen an Svizra a satschainta là.
Finalmeing manavan las pendicularas ad igls runals svizers an l’òlteztga, ign veva senzum egna vesta sen otras muntognas a saveva ir angiou cugls skis, ad ussa vagneva la glieud da dalientsch par far vacànzas aqua.
Igls Holandes dantànt stuevan betga ple sastantar cun las muntognas, mobagn ussa eara tut planiv tier els, ad els plantavan dapartut tulipanas a vandevan ellas an gl’antier mund.
Ascheia earan tuts cuntaints, igls Holandes ad igls Svizers. A parquegl ca que um, agl qual tut quegl e vagnieu andamaint, veva num Benedikt Matter, ân ign numno par la si’anur la ple beala muntogna an Svizra Matterhorn.

funtàna: © Franz Hohler, 2020